GSYH'de Tokat sondan 8'inciydi, 10'unculuğa yükseldi

Son beş yılda düzenli bir ekonomik artış yaşayan Tokat, TÜİK’in yayımladığı kişi başı gelir listesinde iki basamak yükseldi. Ancak bu büyüme, Türkiye ortalamasına yaklaşmaya yetmedi. Tokat’ın bölgesel rakiplerinin gerisinde kalması dikkat çekiyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2020–2024 kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verileri, Tokat’ın son yıllardaki ekonomik performansını net biçimde ortaya koydu. Açıklanan verilere göre Tokat, 2024 yılında 264 bin 526 TL kişi başı GSYH ile 81 il arasında 71. sırada yer aldı. Bu sonuç, Tokat’ın ekonomik büyüme göstermesine rağmen, ülke ortalamasının hâlâ belirgin şekilde altında bulunduğunu ortaya koyuyor.

Tokat Son 5 Yılda Düzenli Artış Gösterdi Veriler, Tokat’ın istikrarlı bir şekilde büyüdüğünü gösteriyor: Tokat – Kişi Başı GSYH (TL) Θ2020: 33.317 TL Θ2021: 42.261 TL Θ2022: 83.198 TL Θ2023: 152.705 TL Θ2024: 264.526 TL. Son 5 yılda Tokat’ın kişi başı gelirini 8 katına yakın artırdığı, özellikle 2022 sonrası dönemde belirgin bir sıçrama yaşandığı görülüyor. Buna karşın aynı dönemde Türkiye ortalaması 503.075 TL olduğundan, Tokat’ın ülke genelindeki konumunun zayıf kaldığı anlaşılıyor.

Tokat'ın Sıralamadaki Yeri: Orta Karadeniz’de En Alt Basamaklarda Karşılaştırmalı sıralama, Tokat’ın bölgesel rekabette geride olduğunu gösteriyor. Aynı verilere göre Tokat: Çorum, Amasya, Sivas, Ordu, Yozgat, Samsun gibi illerin gerisinde kalıyor. Bu durum, Tokat’ın Orta Karadeniz ve İç Anadolu geçiş bölgesinde ekonomik anlamda alt kümeye yerleştiğini ortaya koyuyor.

Tokat Neden Geride Kalıyor? Uzmanların Gördüğü Başlıca Nedenler Ekonomistler, Tokat’ın kişi başı gelir sıralamasında düşük seviyede olmasının nedenlerini şöyle özetliyor: 1. Sanayi Üretiminin Sınırlı Olması Tokat’ta OSB’lerin varlığına rağmen üretim yapısı çoğunlukla KOBİ ölçekli işletmelere dayanıyor. Bu da kişi başı katma değeri sınırlıyor. 2. Tarım Ağırlıklı Ekonomi Tarım Tokat için güçlü bir alan olsa da, tarım sektörünün genel olarak düşük katma değer üretmesi geliri aşağı çekiyor. 3. Göç ve İşgücü Kaybı Genç nüfusun büyük illere yönelmesi, Tokat’ın ekonomisinin büyüme hızını azaltıyor. 4. Lojistik ve yatırım kapasitesinin kısıtlı olması Yeni yatırım çekme potansiyeli sınırlı olduğundan kişi başı gelir artışı Türkiye ortalamasının çok altında seyrediyor.

Buna Rağmen Tokat İçin Umut Veren Noktalar Var Ekonomik göstergeler, Tokat’ın potansiyelinin tamamen kullanılmadığını gösterse de bazı olumlu gelişmeler dikkat çekiyor: ◊Tarım ürünlerinde (yaprak, ceviz, tıbbi aromatik bitkiler) katma değeri artıracak yatırımlar ◊Artan gıda işleme tesisleri ◊Somon üretimi ve ihracatındaki büyüme ◊Turizmde yükselen ilgi (Ballıca Mağarası, Zile Kalesi, tarihi konaklar) ◊Üniversite ve genç nüfusun teknoloji girişimlerine yönelimi. Bu adımların orta vadede Tokat’ın ekonomik sıralamasını yukarı çekebileceği değerlendiriliyor.

Tokat Büyüyor Ama Çok Yavaş: Türkiye Ortalamasından Uzak Tokat geçen yılın verilerinde Türkiye GSMH sıralamasında 81 il içerisinde 73. Sırada yer almıştı. Bu yıl listede 2 basamak yükselse de yeterli ivmeyi yakalayamadı. Tokat, 2020–2024 döneminde kişi başı gelirini düzenli biçimde artırarak kayda değer bir ekonomik iyileşme sürecine girmiş durumda. Ancak bu artış Türkiye ortalamasının çok altında kaldığından il, ulusal sıralamada 71. basamakta yer almaya devam ediyor.

Tokat’ın ekonomik sıralamasını yükseltebilmesi için: ♦Sanayi çeşitliliğinin artırılması ♦Tarımsal üretimin katma değer odaklı hale getirilmesi ♦Lojistik altyapının güçlendirilmesi ♦Genç nüfusu tutacak ekonomik fırsatların artırılması, gerektiği belirtiliyor.

Haber: Yakup ORAKÇI