Efes kadar büyük tarihi Roma kenti "Sebastapolis"

Roma döneminin önemli bir kent yerleşimi olarak karşımıza çıkan ve Sulusaray’da bulunan antik Sebastapolis'in değeri yeterince biliniyor mu?

Bereketli topraklar şehri olarak bilinen Tokat ve çevresi, Anadolu’nun pek çok yerinde olduğu gibi pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış. 6 bin yıl geriye giden tarihinde 14 ayrı devlet ve birçok beyliğin bu topraklarda egemen olduğu biliniyor.

Karadeniz'den Polemonion (Ünye) ve Amisos (Samsun) yolu ile Komana’ya (Tokat) gelmiş, güneydeki geleneksel "Kapadokya" ve doğudan gelen Pers kültürü ile bu topraklarda kaynaşmıştır.Bunca farklı kültüre ev sahipliği yapan kentte antik kentin varlığından söz ediliyor.

PARA BASIYORDU

Tokat, Yozgat ve Sivas illerinin kesişiminde bulunan Sulusaray ilçesi dönemin en büyük şehirlerinden Sebastapolis’in üzerinde kurulu adeta. 2 bin yıldır yaşamın devam ettiği kent, aynı zamanda o dönemin Karadeniz Bölgesi’ndeki en büyük 5 şehrinden biri olarak karşımıza çıkıyor.

Antik kentin bir başka özelliği de Roma döneminde çok az şehrin sahip olduğu para basma yetkisini de üstlenmiş olması ki bu da zenginliğin göstergesi sayılabilir.

ROMA DÖNEMİ'NİN TİCARET GÜZERGAHI'NDAYDI

Latincede "büyük azametli şehir" anlamına gelen Sebastapolis’te ilk kazı çalışmaları 1987 yılında başlar. Tokat Müze Müdürlüğü’nce yapılan kurtarma ve sondaj kazıları sonucunda elde edilen verilerle daha önce ortaya çıkmış bulunan mimari parçalar değerlendirildiğinde kentin, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerinde önemli bir yerleşim alanı olduğu anlaşılmaktadır.

Tokat şehir merkezi sınırlarında bulunan Comana Pontica antik kentinde yapılan yüzey araştırmaları sonucu ele geçen buluntularla Sebastapolis buluntuları ile büyük benzerlikler göstermektedir.

Bu da söz konusu iki şehrin aralarında yakın ilişkiler bulunan çağdaş iki yerleşim alanı olduklarını ortaya koymaktadır. Ayrıca Sulusaray'ın yaklaşık 3 km. güneyindeki Ilıca Köyü yakınlarındaki Asklepion olması muhtemel, tabanı mozaiklerle kaplı bir yapı açığa çıkarılmıştır. Roma Dönemi'nde önemli ticaret yolları üzerinde bulunan Sebastapolis antik kentinin çok küçük bir bölümü açığa çıkarılabilmiştir.

KAZI ÇALIŞMALARI YETERSİZ KALIYOR

Antik kentin bulunduğu alanda bugüne kadar 24 evin istimlak edilerek çalışma yürütüldü.  Evlerin büyük bir kısmı istimlak edilemediği için vatandaş mevcut evlerinde duruyor.  Birinci derece sit alanı 125 bin dönüm alanı kapsıyor. Yapılan kazı çalışmalarında antik kentin yaklaşık 10'da biri gün yüzüne çıkartılabildi. Efes'ten büyük olduğu değerlendirilen kent kazılmayı bekleyen bir hazine gibi.

Haber: M. Halil PAZARLI